Controle op oorzaak financiŽle crisis of niet?

 

De teerling is geworpen. De Angelsaksisch genoemde wereld heeft besloten tegen controle van het gedrag in de bankwereld te zijn dat een bovengrens stelt aan de te vergeven boni (bonussen). Dit is een mooi moment voor een schisma in de ideologische stroming in het kapitalisme die de financiŽle wereld, het financiŽle kapitaal, alle vrijheid geeft.

De ene kant gebruikt de ondersteuning om de money driven bankers ongelimiteerd de ruimte te geven. De andere kant gebruikt de steun aan de banken om zeggenschap te verwerven in de financiŽle wereld. Met die zeggenschap kunnen ze banken en hun personeel in gedrag en inkomensontwikkeling controleren.

De twee (nu nog) grote financiŽle blokken kunnen dan met elkaar om het succes concurreren. Europa kan waarmaken waartoe ze in Lissabon had besloten (een sterk concurrerend economische blok te worden). Waarschijnlijk zal het succes van deze keuze ook zijn dat de Angelsaksische traders zich voorzichtiger gaan gedragen. Zij zullen willen bewijzen dat ze niet slechter presteren dan het vijandige andersvrije Europa.

 

De Europese bankiers zullen voorzichtiger worden in het steunen van het kapitalistische droomland. Veel van de verkeerde leningen werden tegen te hoge renteverwachtingen in Europa opgenomen. Zij geloofden de ratings die er op geplakt werden. Zorgvuldige bankiers hadden dat niet gedaan. De snelle handel creŽerde te snelle beslismomenten. En als elke markt, het ging goed zolang er voldoende vraag is. Zodra de angst voor de onderliggende waarde manifest werd stortte de markt in. Dat geld voor alle markten, huizen, aandelen, koffie, aardappelen Ö

 

Het idee van een grotere risicobuffer voor de banken, zoals ze gedacht werden te hebben voordat ze bijna omdonderden, is lief van de overheden. Banken hebben die doelbewust omzeild door bedrieglijke balansen en verslagen te presenteren. Dat was nodig zodat hun golden boys en girls hun gang konden gaan. Als een bedrijf of een burger dat doet wacht proces en gevangenis. Banken zijn net een overheid, altijd onschuldig.

 

Waarom worden financiŽle instellingen en hun directeuren anders behandeld dan Milosevic? Omdat ze tot dezelfde elite behoren als de politiek leiders. Amerikaanse oorlogsmisdadigers worden niet berecht. SEC controleurs die hun werk niet goed doen bij Madoff blijven buiten schot, net als politieagenten die een boef niet vangen. Maar hier blijven de daders buiten schot. Waarom?

 

Een ander element dat meetelt is de ideologie van de vrije markt. Een vrije markt is een markt met vele aanbieders en vragers van een goed dat volkomen doorzichtig is. Weinig markten zijn dat. Het is een kunstmatige constructie van theoretici dat gebruikt wordt om algemene steun voor verdekt handelen te legitimeren. Winst kun je maken door geen inzicht te verschaffen. Daar hebben we de gevolgen van gezien. Wantrouwen zal nog lange tijd de markten sturen. Vertrouwen is vragen om bedrog volgens de heersende mores.

 

Een tegengestelde aanpak van de financiŽle marketen en financiŽle instituties zal er waarschijnlijk toe leiden dat op beide markten, de risicovolle Angelsaksische en de risicomijdende Europese, voorzichtiger gehandeld gaat worden. De kans af te gaan voor het oog van de wereld heeft al eerder voor aangepast gedrag gezorgd. Een dichotome benadering zorgt ook voor een continue stroom van externe analyses en evaluaties die al the enthousiaste acties van flankerend commentaar zullen voorzien.

Laten we ook niet vergeten dat Canada dit ďEuropeseĒ model al succesvol heeft toegepast de laatste jaren terwijl de rest van de wereld het op holgeslagen Wallstreet volgde.

 

Door twee verschillende wegen te volgen toont de wereld ook een verstandige portfolio aanpak, niet alles op een kaart zetten maar de risicoís spreiden over verschillende kansrijke bedrijvigheidsmodellen.


Amsterdam, 7 september 2009